Zoeken
Zoeken
Samenvatting
Pensioen Event 2026
Wil je erbij zijn bij het evenement van volgend jaar?
Meld je aan voor onze wachtlijst en blijf op de hoogte .
We nemen slechts twee keer per jaar contact met je op met belangrijke updates.
Meer dan honderd mensen van vijftig verschillende organisaties kwamen bijeen voor het Leaders in Finance Pensioen Event, in het teken van de drie D’s: deelnemers, duurzaamheid en data & AI. De ochtend stond onvermijdelijk vooral in het teken van de Wet toekomst pensioenen (WTP), maar bood ook een internationaal en historisch perspectief op wat een “pensioen” eigenlijk is, en sloot af met een scherp gesprek over hoe de deelnemer door dit alles heen wordt meegenomen.
Dit document is een samenvatting van de toespraken, interviews, panels en cases van het evenement. Het is geen letterlijke transcriptie, maar een geparafraseerde weergave van de belangrijkste punten. Het is opgesteld en gepubliceerd door Leaders in Finance. Let op: deze samenvatting is met behulp van AI-tools gemaakt. Ondanks de zorg die is besteed aan de nauwkeurigheid, kan de inhoud fouten of omissies bevatten. Neem voor volledige duidelijkheid of specifieke details gerust contact met ons op.
Belangrijkste inzichten
- De Wtp-transitie ligt op koers, maar de laatste fase blijft spannend. Meer dan de helft van de deelnemers bij pensioenfondsen is inmiddels over, terwijl ongeveer de helft van de fondsen nog moet volgen. Bij verzekerde regelingen is de achterstand groter. Vooral beperkte capaciteit bij adviseurs en uitvoerders maakt vasthouden aan het tempo richting 1 januari 2028 belangrijk.
- De Wtp verandert ook hoe we naar pensioen kijken. Meer persoonlijk zicht op pensioenvermogen en individuele keuzes kunnen de Nederlandse pensioenidentiteit geleidelijk veranderen. De uitdaging is om binnen dat persoonlijkere stelsel de voordelen van solidariteit en collectiviteit zichtbaar te houden.
- Goede deelnemerscommunicatie moet juist werken als het tegenzit. Deelnemers krijgen marktontwikkelingen directer terug in hun pensioen. Communicatie moet daarom niet alleen begrijpelijk zijn bij positieve resultaten, maar ook realistische verwachtingen scheppen voor slechte marktomstandigheden. Daarbij moet de sector meer bewegen van zenden naar interactie.
- De Wtp heeft het fundament gelegd voor verdere digitalisering en AI. De noodzakelijke investeringen in datakwaliteit bieden nu kansen om AI verder op te schalen. AI wordt al gebruikt voor onder meer klantbediening, softwareontwikkeling en ondersteuning van medewerkers; de volgende stap is toepassing in kernprocessen en persoonlijkere dienstverlening.
- Bij AI verschuift de uitdaging van experimenteren naar verantwoord opschalen. Daarvoor zijn niet alleen technologie en goede data nodig, maar ook governance, vaardigheden, privacywaarborgen en duidelijke keuzes over afhankelijkheid van grote technologiebedrijven. De AI-strategie moet onderdeel worden van de bredere organisatiestrategie.
- Pensioenkapitaal kan meer bijdragen aan innovatie en de energietransitie. De Wtp biedt meer ruimte voor risicodragende en illiquide investeringen. Door expertise en kapitaal te bundelen en risico’s te spreiden, kunnen pensioenfondsen hun lange beleggingshorizon beter inzetten voor Europese innovatie en de economie van de toekomst.
- Na de Wtp begint een nieuwe strategische fase. Persoonlijke dienstverlening, solidariteit en collectiviteit, technologie, duurzaamheid en samenwerking vormen samen de agenda voor de komende jaren. De sector moet de huidige transitie zorgvuldig afronden, maar kan niet wachten met nadenken over wat daarna komt.
Opening – Irene Rompa (dagvoorzitter)
Irene Rompa opende het evenement met de constatering dat de Wtp momenteel zoveel capaciteit vraagt dat andere strategische onderwerpen gemakkelijk naar de achtergrond verdwijnen. Toch moet de sector al vooruitkijken. Deelnemers, duurzaamheid en Data & AI vormden daarom de drie centrale thema’s van de dag. Irene Rompa wees op vragen die achter de transitie opdoemen: wat betekent AI voor de pensioenuitvoering, zet consolidatie onder fondsen en uitvoerders door en hoe kan een sector met veel verschillende stakeholders beter samenwerken? Ook stelde zij de vraag wat de Wtp betekent voor de traditioneel collectieve en solidaire identiteit van het Nederlandse pensioenstelsel. Een peiling in de zaal liet zien dat het publiek verdeeld was over de vraag of de Wtp pensioen begrijpelijker maakt, terwijl een meerderheid verwachtte dat AI binnen vijf jaar mogelijk meer invloed op de uitvoering heeft dan de Wtp.
Toespraak – Fieke van der Lecq
Fieke van der Lecq (Regeringscommissaris Transitie Pensioenen & Hoogleraar Pensioenmarkten, Vrije Universiteit) schetste een transitie die haalbaar blijft, maar waarin de resterende groep steeds belangrijker wordt. Meer dan de helft van de deelnemers bij pensioenfondsen is inmiddels over, terwijl ongeveer de helft van de fondsen nog moet volgen. Sommige fondsen gaan pas laat over en hebben daardoor weinig ruimte voor vertraging. De grotere uitdaging ligt bij verzekerde regelingen: naar verwachting moet circa 60% na 2026 nog worden omgezet. Vooral kleinere werkgevers stellen beslissingen uit, terwijl adviseurs en verzekeraars niet alles tegelijk kunnen verwerken. Van der Lecq pleitte daarom voor actieve benadering van werkgevers en strakke monitoring. Uitstel van de deadline van 1 januari 2028 ziet zij niet als oplossing: dat kan nieuw uitstelgedrag veroorzaken, de druk op medewerkers verlengen en deelnemers benadelen. Haar boodschap was helder: de transitie kan slagen, maar het tempo moet worden vastgehouden.
Toespraak – Yves Stevens
Yves Stevens (Professor, KU Leuven) plaatste de Wtp in internationaal en historisch perspectief. Zijn uitgangspunt: er bestaat geen universeel beste pensioenstelsel. Stelsels zijn gevormd door nationale geschiedenis, cultuur en eerdere beleidskeuzes en verschillen daardoor fundamenteel van elkaar.
Tegen die achtergrond is de Nederlandse hervorming uitzonderlijk, met name door het invaren van bestaande pensioenrechten. Tegelijkertijd verandert de Wtp volgens Stevens geleidelijk de Nederlandse pensioenidentiteit. De beweging naar premieregelingen, leeftijdsonafhankelijke premies en meer individuele keuzes versterkt het persoonlijke karakter van pensioen. Keuzes zoals het bedrag ineens kunnen bovendien op langere termijn gedrag en verwachtingen veranderen; internationale voorbeelden laten zien dat zulke aanpassingen bredere gevolgen kunnen hebben dan bij invoering wordt voorzien. Zijn kernpunt: pensioenbeleid is nooit neutraal, omdat institutionele keuzes uiteindelijk ook veranderen hoe mensen pensioen begrijpen en beleven.
Duo-Interview – Mariëlle Lichtenberg & Anne de Groot
Onder leiding van Hildegard Elgersma (Partner en Sectorleider Pensioenen, EY) bespraken Mariëlle Lichtenberg (CEO, Blue Sky Group) en Anne de Groot (Programmadirecteur Pensioentransitie, AFM) wat het betekent om de deelnemer daadwerkelijk centraal te stellen.
De communicatie is de afgelopen jaren persoonlijker en begrijpelijker geworden en wordt vaker getest bij verschillende deelnemersgroepen. De echte test volgt echter wanneer financiële markten tegenvallen. In het nieuwe stelsel worden ontwikkelingen directer zichtbaar voor deelnemers en moet eerdere communicatie dus realistische verwachtingen hebben gewekt.
Deelnemers verschillen bovendien sterk in kennis, belangstelling en kanaalvoorkeur. Digitalisering en beter datagebruik bieden kansen om hen gerichter te bereiken. De belangrijkste les was om communicatie niet pas aan het einde toe te voegen: actuarissen, economen, juristen en communicatie-experts moeten vanaf het ontwerp samenwerken aan regelingen die niet alleen correct, maar ook uitlegbaar zijn.
Interview – Edith Maat
Edith Maat (Algemeen directeur, Pensioenfederatie) beschreef drie strategische opgaven voor de sector: solidariteit en collectiviteit versterken en uitdragen, persoonlijke dienstverlening ontwikkelen en nieuwe technologie daadwerkelijk toepassen.
De relatie met deelnemers wordt persoonlijker doordat zij beter zien hoe hun vermogen zich ontwikkelt, wat financiële markten doen en hoeveel hun werkgever bijdraagt. Dat vraagt om een beweging van informatie zenden naar daadwerkelijke interactie, afgestemd op verschillende generaties en behoeften. Tegelijkertijd moet de sector blijven uitleggen welke voordelen solidariteit en collectiviteit bieden binnen het persoonlijkere stelsel.
Op duurzaamheid verwacht Maat geen fundamentele koerswijziging: klimaatrisico’s en verantwoord beleggen passen bij de lange horizon van pensioenfondsen, al maken geopolitieke ontwikkelingen en beperktere databeschikbaarheid de uitvoering lastiger. Rond AI gebeurt operationeel al veel, maar ontbreekt nog vaak een gezamenlijke strategische visie. Samenwerking, standaardisatie en gegevensuitwisseling, onder meer via programma Nexus, moeten daarvoor een fundament bieden.
Tech Panel – Data & AI
Bernadette Wesdorp (Partner, EY Financial Services Consulting), Caroline Dautzenberg (Directeur pensioenuitvoering deelnemers, PGGM), Wouter Boeser (Directeur Consultancy, Keylane) en Jonathan Koopmans (CTO, TKP Pensioen) bespraken de stap van AI-experimenten naar toepassing op schaal.
De Wtp heeft de sector gedwongen fors in datakwaliteit te investeren. Dat fundament kan nu voor AI worden benut. Concrete toepassingen zijn er al: het samenvatten van klantgesprekken, classificeren van e-mails, ontwikkelen en testen van software en ondersteunen van kenniswerkers. TKP gaf bijvoorbeeld aan dat Copilot gemiddeld circa anderhalf uur tijdswinst per medewerker per week oplevert.
De volgende stap is AI integreren in kernprocessen en inzetten voor bijvoorbeeld hyperpersoonlijke deelnemerscommunicatie. Daarvoor moeten organisaties medewerkers opleiden, veilige experimenteerruimte creëren en AI koppelen aan hun bedrijfsstrategie. Tegelijkertijd worden governance, privacy, aansprakelijkheid en afhankelijkheid van Amerikaanse technologieproviders steeds belangrijkere vraagstukken.
Duurzaamheidsinterview – Jacqueline van den Ende
Jacqueline van den Ende (CEO, Carbon Equity) betoogde dat pensioenfondsen meer kunnen bijdragen aan Europese innovatie en de energietransitie. De Wtp kan meer ruimte bieden voor risicodragende en illiquide beleggingen, terwijl veel fondsen nog ervaring en expertise moeten opbouwen met bijvoorbeeld venture capital en growth equity.
Haar advies was daarom om niet ieder fonds afzonderlijk expertise en directe portefeuilles te laten ontwikkelen, maar kapitaal en kennis te bundelen en risico’s breed te spreiden, bijvoorbeeld via fund-of-funds en samenwerking met publieke investeerders. Ook blended finance kan verschillende risicoprofielen bij elkaar brengen.
Van den Ende plaatste duurzaamheid nadrukkelijk in een economische en geopolitieke context. Hernieuwbare energie wordt goedkoper, technologische ontwikkeling versnelt de vraag naar elektriciteit en Europa wil zijn afhankelijkheid van externe energiebronnen verminderen. Pensioenfondsen moeten daarom niet alleen kijken naar het risico van nieuwe technologie, maar ook naar het langetermijnrisico van bestaande beleggingen in een veranderende economie.
Keynote – Annette Mosman
Annette Mosman (CEO, APG) keek vooruit naar de pensioenuitvoering ná de Wtp. Nu de transitie steeds meer onderdeel wordt van de reguliere operatie, verschuift de aandacht naar de structurele vernieuwing van dienstverlening en uitvoering.
Deelnemerscommunicatie blijft daarbij een uitdaging, juist omdat veel deelnemers weinig actieve belangstelling voor pensioen hebben. APG communiceert daarom via verschillende kanalen en kijkt niet alleen hoeveel deelnemers reageren, maar vooral welke vragen en behoeften daarachter zitten. Die inzichten worden gebruikt om de dienstverlening continu te verbeteren.
Tegelijkertijd vormt de Wtp een technologisch kantelpunt. Jarenlange investeringen in het opschonen van pensioendata en nieuwe uitvoeringsplatforms bieden nu een basis om AI op te schalen. APG wil AI voorbij de experimentele fase brengen en inzetten in kernprocessen voor efficiëntere operatie, snellere IT-ontwikkeling en betere beheersing. Privacy, governance en technologische afhankelijkheden vragen daarbij om zorgvuldige keuzes. AI is geen doel op zichzelf: toepassingen moeten aantoonbaar bijdragen aan kwaliteit, efficiëntie of dienstverlening.
Mosman sloot af met een oproep aan de sector om ook stil te staan bij wat al is bereikt: een pensioentransitie waarvan lange tijd werd betwijfeld of zij uitvoerbaar was, wordt daadwerkelijk uitgevoerd.
Lunch & Netwerken
Uniting the financial sector by discussing pressing topics and enhancing cooperation. That’s what we love to do at Leaders in Finance. By listening, learning, and connecting with others, we accelerate the sharing of ideas, thus powering (upcoming) leaders and organizations to shape the future of financial services.
Want to explore how we can benefit your organizational goals? We’re happy to meet and discuss opportunities. Each part of the Leaders in Finance Group has its unique approach. Want to explore how we can benefit your organizational goals? We’re happy to meet and discuss opportunities.