Voice-over: Deze podcast wordt mede mogelijk gemaakt door EY, Mogelijk Vastgoedfinancieringen, Duna, Mastercard en Lepaya.
Jeroen: Welkom, luisteraars, bij een nieuwe aflevering van de Leaders in Finance-podcast. Ik ben ontzettend blij dat je weer luistert. En vandaag drie gasten. Niet één, niet twee, maar drie gasten bij mij aan tafel.
En dat alles in het kader van de Week van de Crowdfinance. Bij mij aan tafel zitten Laure Sonnevelt. Zij is van SamenInGeld en sinds dit jaar directeur. Verder, Sjan Tielemans is Chief Risk Officer en lid van de directie van NLInvesteert. En last but not least, Bauke Buikstra van Lendahand. En hij is sinds juni samen met Daniël van Maanen een Managing Director van Lendahand.
Welkom alle drie.
Laure: Dank je wel. Dank je wel.
Jeroen: Hartstikke leuk dat jullie er zijn. En ik zou graag eens even een rondje langs de velden willen maken om wat meer over jullie te leren, wat meer te weten te komen, voordat we echt in de inhoud duiken. Allereerst, Bauke, zou jij jezelf wat nader willen voorstellen? En ook even heel kort, maar dan echt kort, wat Lendahand precies doet?
Bauke: Zeker. Leuk om hier te zijn. Ik ben Bauke.
Ik ben sinds januari begonnen bij Lendahand. En daar ben ik directeur, dus samen met Daniël. En Lendahand is eigenlijk een impactinvesteringsplatform.
Dus wij koppelen particuliere investeerders in Europa, met name Nederland, aan microfinancieringsinstellingen over de hele wereld. Dus wat kun je dan doen?
Je kunt investeren in ondernemers die geen toegang hebben tot kapitaal via een normale bank, omdat ze simpelweg in een land wonen en werken waar dat niet vanzelfsprekend is. Denk aan Mexico, Indonesië, Oeganda. Eigenlijk drie continenten. En wat je dan kan doen, is die ondernemers toegang geven tot kapitaal. Daarmee draag je bij aan kansengelijkheid.
Zij kunnen een business opbouwen of starten. Daarmee voor de maatschappij de lokale economie daar laten groeien. En je kan zelf ook rendement verdienen.
Jeroen: Mooi. Nog één zin over jouw historie. Wat heb je hiervoor gedaan?
Bauke: Jazeker. Ik ben een nieuweling in de financiële sector. Maar ik heb tien jaar lang eigenlijk voor allerlei Nederlandse en buitenlandse digitale internetbedrijven gewerkt.
Dus denk aan Vinted, Funda, Marktplaats, Picnic, Crisp, Catawiki. Dat soort bedrijven. Dus snelgroeiende scale-ups. Daar heb ik commerciële, financiële groeistrategieën voor gemaakt.
Jeroen: Heel anders om nu in de financiële sector te werken?
Bauke: Nou ja, mijn baan is nog steeds om van Lendahand, een particulier digitaal platform, een groeiend bedrijf te maken.
Dus in die zin is mijn rol binnen Lendahand… Daar voel ik me wel senang bij. Maar de sector waarin we opereren en ook de regulering die daarbij hoort, de verantwoordelijkheid die je hebt als beheerder van particuliere gelden, die is natuurlijk heel anders.
Jeroen: Leuk. Dank je wel voor een mooie introductie. Sjan, je bent van NLInvesteert, zoals ik net al zei. Enorm ruime ervaring in de financiële sector. Maar misschien kan je het wat nader toelichten.
Sjan: Ja, zeker. Sjan Tielemans. Ik ben inderdaad werkzaam bij NLInvesteert als Chief Risk Officer. Ik ben ooit in 2006 begonnen bij ABN AMRO aan de financieringenkant.
Meeverhuisd naar Deutsche Bank met de acquisitie die Deutsche Bank in 2010 deed van een deel van de zakelijke activiteiten van ABN AMRO. En daar tot 2023 gewerkt aan de financieringenkant met een paar uitstapjes. In 2023 begonnen bij NLInvesteert en sinds vorig jaar onderdeel van de directie.
Wat doen we bij NLInvesteert? We proberen vooral ondernemers in het mkb, vastgoedondernemers, te helpen bij het bereiken van hun financiering. En dat proberen we zo goed mogelijk te doen. En dus altijd een soort van de best passende oplossing uiteindelijk voor die ondernemer.
Dat kan zijn via ons platform, waarbij we die proposities aanbieden aan investeerders via NLInvesteert. Maar ook op regelmatige basis bieden we proposities aan bij banken, andere non-bancaire financiers, waarbij wij denken dat dat, in goed overleg met de ondernemer, dat dat uiteindelijk de best passende oplossing is. Omdat dat of qua flexibiliteit, of de hoofdsom die men wil bereiken, of een lager rentetarief… Zo kunnen er allerlei factoren zijn waardoor uiteindelijk we daar dan uitkomen.
Als je kijkt naar hoeveel we begeleid hebben, want we bestaan sinds 2015, zijn we officieel opgericht, vanaf 2016 echt live. En we hebben sindsdien voor bijna 2 miljard aan financieringen begeleid. Waarvan ongeveer de helft is gefinancierd via onze investeerders.
Jeroen: Dat is een serieus bedrag, anders dan wat je waarschijnlijk bij de banken hiervoor gewend was. Is het heel anders om bij een grote bank te werken dan nu bij NLInvesteert?
Sjan: Zeker. Ik heb zelf bij Deutsche Bank met name altijd aan de grootzakelijke kant gewerkt. Dus ik denk, de complexiteit waar wij af en toe mee te maken hebben aan de financieringenkant, die overlapt enorm.
Want het zijn weliswaar kleinere ondernemers, maar wel vaak met een complexe vraag. Maar zeker de grootte van de ondernemers varieert enorm van wat ik daarvoor gewend was. En daarbinnen denk ik met name de beschikbaarheid van informatie.
Dat is iets waar we toch vaak, als het proces vertraging oploopt, zit het vaak in de beschikbaarheid van informatie, waar echt een stap in gezet moet worden om tot iets te kunnen komen wat financierbaar is.
Jeroen: Leuk, dank voor je mooie introductie. En dan nu andersom, maar last but not least, Laure van SamenInGeld. Je bent daar de directeur. Kan je ook iets vertellen over je achtergrond en wat je nu allemaal doet?
Laure: Zeker. Mijn achtergrond ligt in de zorg. In het begin in de ouderenzorg en daarna in de gehandicaptenzorg.
Ik ben begonnen met een opleiding rechten en daarna heb ik psychologie gestudeerd. Dus hier bij SamenInGeld komt het eigenlijk heel mooi samen. Er verandert veel qua wetgeving. Er komt heel nieuwe wetgeving bij. Je hebt aan allerlei regels te voldoen, wat ik ook wel een mooi iets vind. Maar dat moet natuurlijk ook geïmplementeerd worden.
Dus dat vind ik leuk om aanwezig te zijn. En aan de andere kant zit echt het menselijke. Het ondernemers en investeerders eigenlijk met elkaar verbinden. Op welke manier communiceer je nu met elkaar? Hoe breng je het een en ander naar buiten? Dus dat vind ik heel mooi.
Jeroen: Ja, mooi hoe je zegt dat het juridische en psychologische samenkomen. En op welke schaal doen jullie het ongeveer? Waar moet ik aan denken voor jullie klanten? Op welke schaal zijn jullie bezig? Hoeveel financieringen doen jullie of hoeveel klanten zijn er of zoiets?
Laure: We hebben nu om en nabij de 300 miljoen gefinancierd. En ieder jaar groeien we daarin. Afgelopen jaar hebben we best wel groei doorgemaakt. En eigenlijk dit jaar ook wel. En we hopen dit jaar richting de 100 miljoen te groeien.
Jeroen: Mooi.
Laure: Ja, dus op die schaal.
Jeroen: Ja, toch serieuze getallen allemaal. En voordat we het over de Week van de Crowdfinance hebben, want ik wil toch even voor mezelf, maar ook voor luisteraars, daar wat meer over horen, wat dat nou eigenlijk precies is en waarom jullie dat doen. Maar zitten hier nou eigenlijk concurrenten van elkaar aan tafel?
Of hoe moet ik daarnaar kijken? Wie wil daar iets over zeggen? Ik kijk jullie alle drie tegelijk aan. Heel gevaarlijk. Dus wie de microfoon grijpt, die mag praten.
Sjan: Als ik het zo inschat, denk ik dat er bij ons wat meer overlap is. En ik denk, wat Lendahand doet, is denk ik echt iets anders. En waarbij wij… Dat zeiden we net al even bij de koffie hier vooraf.
Dus ja, denk ik, in de kern zijn we concurrenten. Maar we zien ook enorm dat de non-bancaire markt in ontwikkeling is, ook verder doorgroeit. Dat wij soms ook bepaalde financieringsvragen bij ons krijgen waarvan we denken van: hé, daar zouden we eigenlijk best wel goed met twee partijen invulling aan kunnen geven.
Dus wij werken ook heel veel samen. Dus wij werken eigenlijk met best wel veel partijen in de non-bancaire financieringsmarkt samen. Dus ik gaf net al aan, wellicht kunnen we ook een keer wat samen doen.
Jeroen: Leuk. Nou, misschien. En jullie werken ook samen in de branchevereniging.
Maar ik ben ook wel benieuwd naar… Zien jullie dan uiteindelijk de concurrentie bij toch onbekendheid? Of zit de concurrentie meer bij de banken? Ik kan jou vragen, of jou, ik weet niet.
Bauke: Nou ja, voor ons, concurrentie qua investeerders… De Nederlandse investeerders die bij ons investeren, doen het vaak vanuit echt een portfolioblik. Dus dat is natuurlijk ook het advies wat zowel de AFM als iedere verstandige investeerder zou geven, is dat je je beleggingen spreidt over meerdere delen. En daarbij hoef je niet voor één ding te kiezen.
En dat is ook het mooie aan crowdfunding. Je kan zelf kiezen en daarmee kun je ook je spreiding, of het nou is op risico, op rendement of op het doel dat je ernaast hebt, kun je zelf inrichten. Dus veel van onze investeerders die zeggen proactief van: ik doe dit omdat ik, naast dat ik in Nederland impact wil maken of dat ik gewoon rendement wil halen, wil ik ook iets doen in grote delen van de wereld waar die non-bancaire sector die je noemt, die is buiten Europa nog vele malen groter.
En dat is precies het veld waar wij in actief zijn.
Jeroen: Want 9 tot 13 november, Week van de Crowdfinance. Laure, waarom doen jullie dit? Jullie doen het samen met alle, nou, ik weet niet of alle, maar alle bij de branchevereniging aangesloten partijen in ieder geval?
Laure: Ja, wij doen dit onder andere om het verschil tussen crowdfinance en crowdfunding uit te leggen.
Jeroen: Nou, vertel. Doe dat dan eerst alvast.
Laure: Of daar in ieder geval meer aandacht aan te geven, want wij merken eigenlijk vanuit de branchevereniging of sectorbreed, of geef het een naam, dat crowdfunding vaak wordt geassocieerd met goede doelen. En dat is iets wat we niet zijn en niet doen. Dus we willen eigenlijk wat meer inhoud geven aan de term en uitleggen wat het dan wel is, namelijk dat jij je geld kunt investeren, daarmee een ander eigenlijk weer op weg kunt helpen, maar jezelf in die zin qua rendement ook, rekening houdend met risico’s.
Dus dat is een van de punten waarom het in het leven is geroepen, zeg maar. En het andere is ook om meer aandacht te geven aan de non-bancaire sector, die toch wel groeit. Gelukkig ook, dus nog even inhakend op concurrenten. Aan de ene kant kan je dat natuurlijk zo zien, en aan de andere kant denk ik dat het heel fijn is dat we er allemaal zijn en dat samen kunnen laten groeien en mogelijkheden bieden.
Jeroen: Dat is wel grappig wat je zegt, want crowdfunding wordt toch voor veel mensen dus gezien of gepercipieerd als meer goede doelen dan dat het daadwerkelijk rendement oplevert. Terwijl jullie wel, volgens mij alle drie, ook bezig zijn met een goed doel in ieder geval. Je probeert er ook iets mee in beweging te zetten, toch?
Laure: Ja, zonder meer.
Jeroen: Dan noemen jullie het niet ook crowdfunding, toch, Bauke, bij jullie? Of probeer je dat te vermijden en zeg je, nou ja… Want dat is natuurlijk ook heel erg opgericht, en zo ken ik jullie al heel lang, dat je toch ook echt wel iets wil veranderen in de wereld?
Bauke: Ja, zeker. Dus of het nou crowdfunding of crowdfinance heet, ik denk, belangrijk om te begrijpen: het is niet een gift. Dus het is een lening en daarmee verdien je ook rendement.
En daarbij hoort ook verantwoordelijkheid aan de ondernemer aan wie je het uitleent. Dat is ook een beetje de gedachte erachter. Je kan iemand op weg helpen met een lening en daarmee kan iemand heel veel stappen maken.
Dat hoeft niet per se: ‘De voetbalclub heeft een nieuwe kantine nodig, geef nu 50 euro.’ Dat is een beetje de crowdfunding waar je denk ik op doelt.
En als je kijkt, je vroeg net van: nou, waarom doen jullie dit? De AFM heeft pas een heel rapport uitgebracht waarin ze zeggen, nou, 800.000 huishoudens in Nederland, die zitten op een pot spaargeld die ze niet goed genoeg benutten. Nou, hoe wij de AFM kennen, zij wijzen terecht op onze verantwoordelijkheid en alle risico’s die wij moeten communiceren als mensen bij ons investeren.
Maar als zij proactief aangeven dat er meer spaargeld benut kan worden, dan kun je ervan uitgaan dat dat ook echt een serieuze opdracht is. En dat betekent eigenlijk, je kan kiezen waar je je geld in stopt. En met spaargeld ga je de inflatie niet verslaan.
Terwijl als jij op een van onze drie platforms, of de nog vele andere, gaat kijken, dan zijn er heel veel mogelijkheden om én te kiezen: waar wil ik mijn geld mee aan het werk zetten? Een heel concreet iets waar jij affiniteit mee hebt, plus waar je ook meer rendement op zou kunnen verdienen dan spaargeld, mits je begrijpt dat het een ander product is. Dat er natuurlijk geen garantie is.
Jeroen: Was je toch even een klein beetje verrast dat de AFM dit zei, of niet? Ik was wel, ja, ik was wel verrast.
Bauke: Maar ook heel blij.
Jeroen: Dat denk ik ook.
Bauke: Nee, klopt. Het neigt een beetje naar mixed messaging, maar ik vind het niet erg.
Jeroen: Nee, het is een mooie boodschap. Wat ik wel leuk vind zelf, persoonlijke mening, is dat jullie dus als thema hebben gekozen ‘Sparen, beleggen én investeren’. Dus jullie benadrukken nog steeds: het is niet alleen investeren, het is ook sparen en dus daarna beleggen en investeren.
Overigens, beleggen en investeren, ik wist niet precies het verschil. En bij jullie, weet je, of het beleggen is, of het investeren is, of is het gewoon lenen? Misschien is het wel een derde categorie.
Bauke: Ja, van mij mag je het noemen zoals je wilt. Ik heb er geen… Het is het alle drie. Voor mij betekent het in onze context nagenoeg hetzelfde. Je investeert in een lening, je belegt in een lening, ja.
Jeroen: Ik had vorig jaar de eer om ook drie partijen aan tafel te hebben om deze week wat extra aandacht te geven via Leaders in Finance. Maar wat is er nou anders dit jaar? Is er nog iets veranderd aan de week? Misschien moet ik jou vragen, Sjan.
Sjan: Aan de week zelf, dat durf ik niet zo te zeggen. Ik denk uiteindelijk dat de markt gewoon weer enorm een groeispurt heeft gemaakt. En dat we, denk ik, ook wel voorzien dat dat zo blijft.
Dus je ziet inderdaad dat de regelgeving neemt toe. Dat is denk ik ook goed. Daar hadden we het net ook al even kort over.
Dat zorgt ook voor een professionaliseringsslag. Je ziet dat aan alle kanten uiteindelijk de vragen die bij je komen ook groeien. Dus dat zit inderdaad nog steeds in aantallen, in de volumes die we vroeger gewend waren.
Maar we zien ook in toenemende mate ook grotere financieringsvragen. Banken die je beter weten te vinden. Dus ik denk vooral dat de markt steeds relevanter wordt.
Laure: Aanvullend daarop, volgens mij is het verschil ook met het afgelopen jaar, om het nog net wat groter te maken, dat er een fysieke bijeenkomst is. 9 november. Waarbij ook door verschillende sprekers gesproken zal worden.
Volgens mij is het ministerie van EZK ook daarbij aanwezig. Om het nog wat meer naamsbekendheid te geven.
Jeroen: Ja, dat las ik ook inderdaad. Een bijeenkomst op 9 november met, wat je zei, het ministerie, maar ook met MKB-Nederland, met de EFA, de Europese branchevereniging van fintechs.
Om dat wat extra aandacht te geven. En dat inhoudelijke thema, hoe kun je dat nog lading geven?
Want at the end of the day moeten er dus spaarders zijn die denken: nou, ik ga een deel van mijn spaargeld ook beleggen, investeren, uitlenen, you name it. Om misschien iets voor de economie te doen en zelf wat rendement, extra rendement te krijgen dan dat ik alleen zou sparen. Maar de hamvraag is natuurlijk: hoe bereik je die mensen?
En daarna, je kan ze misschien nog bereiken. Ze horen misschien dit of iets anders. Maar dat je het gaat doen. Heel veel mensen zijn ermee bezig. Maar wat is jullie take on it?
Laure: Ik hoorde net Bauke zeggen: er zijn allerlei mogelijkheden, als je er kennis van hebt. En je zei: mits je weet dat het verschillende producten zijn. En ik vraag me weleens af of bekend genoeg is wat er eigenlijk allemaal mogelijk is.
Ik merk toch dat er ook wel een soort angst op zit. Ook als ik bij mij in mijn directe kring kijk. Ja, maar wat is dat dan precies? En wat doet dat dan precies? En wat zijn dan de risico’s? Dat toch mensen behoefte hebben aan meer informatie dan die je soms op je website of via de telefoon wellicht kunt geven. Ja, ik denk dat dat zeker een rol speelt.
Jeroen: Kijk, de vraag bij mij is altijd, dan daarop inhakend, van: ik denk dat, als ik naar mezelf kijk en heel veel mensen om me heen, dat het toch vooral… Dat je het pas gaat doen op het moment dat je hoort: oh, een vriend van mij of mijn buurman of op een feestje, die heeft bij een van jullie platformen geïnvesteerd. Dat was een supergoede ervaring. Dat was én leuk, en hij heeft een paar leningen die niet zo goed zijn gegaan, maar overall ging het heel goed en het rendement was netto hartstikke prima.
En dan ga je het misschien eerder doen dan dat je, denk ik, iets leest of hoort. Of is dat niet zo?
Bauke: Dat idee heb ik ook, zeker. Bij ons komt meer dan de helft via aanbevelingen. En nog een ander groot deel komt via een soort van mensen die een groot netwerk hebben, die over ons vertellen, al dan niet in een betaalde samenwerking of gewoon omdat ze zelf enthousiast zijn.
En ik denk ook, wat we gaan doen in die Week van de Crowdfinance, is ons eigen publiek via onze socialmediakanalen, maar ook via onze nieuwsbrief, aansporen om meer te investeren of kennis te maken met crowdfinance. Dan kun je zeggen: ja, maar die mensen kennen het allemaal al. Maar ik weet zeker dat niet alle Lendahand-investeerders ook bij NLInvesteert bijvoorbeeld zitten. Dus omdat er zo relatief weinig overlap is tussen die platformen, of het nou equity of schuld is, of in Nederland of Duitsland of over de hele wereld is.
Zo kun je je portfolio echt wel nog blijven uitbreiden. Dus in die zin kunnen we in onze eigen vijver al heel veel vissen. Laat staan die 800.000 huishoudens waar de AFM het nog over heeft.
Jeroen: Ja, wat ik interessant vond van jou persoonlijk, is dat ik in de voorbereiding heb gelezen dat jij niet uit een gezin komt waar nou iedereen aan het investeren en beleggen was. Waar meer sparen de norm was, zei je.
Bauke: Ja, zeker.
Jeroen: Want dan ben jij zelf misschien wel een mooi voorbeeld van: hoe komt het dan dat je op een gegeven moment toch die stap maakt naar investeren, even los van je zakelijke betrekking nu? Maar met andere woorden, terug naar die vraag die ik net ook aan jou stelde, van: ja, hoe krijg je dat mensen het daadwerkelijk gaan doen?
Bauke: Ja, ik denk, het is ook een generationeel ding. Als je kijkt, we hebben heel veel relatief jonge mensen die interesse hebben in beleggen in het algemeen. Crypto is natuurlijk een van de bekende voorbeelden.
En dan heb je een hele negatieve kant daarvan, van influencers die crypto aanraden. Maar er is ook een hele grote groep van jonge mensen die nu al zien: mijn pensioen, dat is niks, of dat wordt niks, of ik ben freelance en ik moet het zelf gaan rooien. En dan maak je dus al vrij vroeg kennis met het concept: hoe kan ik mijn geld zo investeren dat ik er op lange termijn iets aan heb?
En dan is beleggen in alle vormen, inclusief crowdfunding of crowdfinance, ineens een ding waar je over gaat lezen, waar je je mee bezig gaat houden. En zeker als je nu gaat googelen of aan een van de vele LLM’s gaat vragen van: goh, ik heb spaargeld en ik wil er wat meer mee doen. Dan zijn er heel veel mogelijkheden en heel veel content op internet te vinden.
Jeroen: Kom je er al een beetje goed uit in die LLM’s, in die AI-zoektools?
Bauke: Tot nu toe gaat het vrij aardig, ja.
Jeroen: Dat is dan wel belangrijk in deze tijd, hoor ik van iedereen, dat je daar ook goed uit gaat blijven komen. Jij wilde al heel lang iets zeggen, sorry.
Sjan: Nou, met name ten aanzien van wat je zegt, beleggen, investeren. Ik denk zelf dat nog steeds bij beleggen, heeft men toch vaak in gedachten een bepaalde, nou ja, misschien aandelen die je koopt en die ook vrij liquide zijn. Ik denk dat dat een heel belangrijk onderdeel is.
En inderdaad, ik denk dat wij tegenwoordig ook verschillende soorten platforms… Nogmaals, ik denk iets wat meer overlapt tussen ons twee, maar uiteindelijk heb je ook crowdfinance in allerlei soorten en vormen. En even los van de doelstelling uiteindelijk van de gelden waar ze voor gebruikt worden, ook ten aanzien van de structuur en de looptijd en het risico. Dus de oproep van de AFM om een groter deel van het spaargeld in te zetten, betekent nog niet automatisch dat wellicht voor al die spaarders elke investeringskans passend is.
Dus ik denk dat het ook uiteindelijk echt inderdaad vraagt dat mensen zich gaan verdiepen in: ah, wil ik dit, past het bij me? En ja, wat past dan bij me? Want we hebben inderdaad proposities met gewoon volledig hypothecaire dekking tegen 7% rente, tot en met echt wel wat risicovollere proposities waarbij je ook een hoger rendement kan krijgen.
Maar daarbij is het natuurlijk ook een verhoogde kans dat het misschien wat langer kan duren, dat het misschien ook een keer mis kan gaan. En dat is met name natuurlijk wel echt van belang, dat uiteindelijk de investeerder daarin echt zijn eigen afweging maakt en vooral heel veel spreidt.
Jeroen: Want jullie geven er geen advies in.
Sjan: Wij geven, nou, ons advies is…
Jeroen: Nou, ik kom nu bij jou, ik heb 50.000 euro en ik wil dat via jou gaan beleggen, investeren of uitlenen. Kan ik dan advies bij jou krijgen?
Sjan: Wij geven inderdaad geen advies. Het advies wat we wel altijd meegeven is spreiden, spreiden, spreiden. En dus op het moment dat inderdaad een investeerder zich, of jij meldt je bij ons en je hebt 50.000 euro, wat zou ons advies zijn?
50.000 euro, verspreid over 50 proposities. En dan heb je gewoon een hele gezonde spreiding, waarbij, als wij historisch terugkijken, je gemiddeld op een nettorendement uitkomt van 8 procent. Nou, historische resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.
Maar wij zien enorm dat er een soort normaalverdeling is ten aanzien van het historische nettorendement van investeerders. En dat is één op één gelinkt met spreiden.
Jeroen: Ja, en dan nog steeds is natuurlijk de vraag: is die 50.000 euro van mij, als voorbeeld, is dat mijn laatste geld? Of is dat het geld dat ik eigenlijk wel zou kunnen verliezen, in theorie?
Sjan: Exact.
Jeroen: Maar daar moeten jullie, denk ik, redelijk buiten blijven, toch? Of ga je mij wel vragen van: is dat mijn laatste geld?
Sjan: Onderdeel van ons onboardingproces wat we hebben, want uiteindelijk, elke investeerder die zich bij ons aanmeldt, die gaat ook door een onboardingproces. En dan wordt daar wel degelijk naar gevraagd. Uiteindelijk ben je natuurlijk wel afhankelijk van… Zeker op het moment dat het kleinere bedragen zijn.
En dan heeft de investeerder dat zelf gewoon goed in te vullen. En wordt inderdaad ook al aangegeven of hij het doet met een beperkt deel van het spaargeld wat er is. Maar ook met het deel wat je daarvoor inzet… Spreiden, spreiden, spreiden.
Jeroen: Helder. Wil jij nog iets toevoegen? Of niet? Ik zag je zo kijken.
Laure: Nee, het is heel herkenbaar. Volgens mij, het stuk in de onboarding is ook wat wij als platformen horen te doen, vanuit de AFM ook.
Jeroen: Weet je, over die rendementen. Want mensen die het horen denken: nou ja, het lijkt me eigenlijk wel interessant om eens een keer te gaan proberen. Of ik heb het weleens een paar keer gedaan, maar ik doe het niet meer.
Jullie mogen natuurlijk niet zeggen: je kan zoveel rendement halen. Maar als je kijkt naar de afgelopen jaren, zijn we natuurlijk niet door een cycle gegaan, want dat zal natuurlijk nog wel wat effecten hebben, gok ik. Maar waar moet ik dan aan denken?
Kan ik inderdaad veel meer verdienen aan dit dan aan spaargeld? Daar mogen we natuurlijk geen uitspraak over doen, maar misschien toch iets.
Bauke: Nou ja, in 2025 hadden we gemiddeld 6,9% rente. Als je gelijkwaardig over elk project zou hebben geïnvesteerd. En dan met een historische afschrijving van 0,4%, 0,5% [percentage terugluisteren], kom je dus op 6,5%.
Jeroen: Ja, dus dat is 6,5 keer zoveel als een spaarrekening dus, op dit moment.
Bauke: Afhankelijk van welke spaarrekening je kiest. En dat is denk ik ook precies waar de AFM op duwt. Die inflatie ga je daarmee niet verslaan.
Jeroen: Wil je iets toevoegen?
Sjan: Ja, nee, eens, zonder dat we hier nu hopelijk een wedstrijd… Wij staan op 7,7% tot op heden. Historisch, nogmaals, we bestaan sinds 2010 [jaartal terugluisteren].
En dat is dus inderdaad rekening houdend met eventuele voorzieningen of afboekingen die we hebben genomen. Of achterstanden, als je daar allemaal voor corrigeert. En de kosten, dan zit het nettorendement gemiddeld, op basis van de hele historische portefeuille, zit op 7,7%.
Jeroen: Bied jij nog hoger of ga je een beetje hetzelfde?
Laure: Nee, ik bied niet nog hoger, wij zitten ertussenin.
Jeroen: Dus is dat ook een beetje zo in de branche, een beetje het gemiddelde, zo rond die 6%, ik noem maar wat. Dat dat een beetje op dit moment is wat het is, of komt dat wel in de buurt?
Bauke: Als je echt je best doet, kun je natuurlijk bepaalde projecten of bepaalde platformen en dan specifieke soorten projecten eruit… Sjan, jullie doen projecten van 18% [percentage terugluisteren], maar dat zijn dan hele andere risicoprofielen. Dus dan zit er weer een heel ander risico op geen terugbetaling of latere terugbetaling bij.
Zo geldt het bij ons ook. Elk project heeft zijn eigen profiel en dat geven we ook allemaal aan. En dat bedoel ik met: dat is het leuke van crowdfinance, je kan zelf kiezen. En dat is tegelijkertijd ook waar je het net over had, van: je komt uit een gezin…
Dat is ook wat misschien sommige mensen afschrikt. Je moet ook zelf kiezen en je moet zelf die verantwoordelijkheid nemen. En die keuze is natuurlijk altijd tweeledig. Het geeft vrijheid, maar daarmee ook verantwoordelijkheid.
En onze taak is om elke, vooral nieuwe persoon, maar zeker elke investeerder goed te begeleiden in die keuzes. Dus daar zijn die AFM-regels ook voor en die onboardingvragen, rekenmodules waarmee je kan uitrekenen: hoeveel vermogen heb ik, hoeveel is vrij besteedbaar, hoeveel wil ik op kunnen nemen in één keer, hoeveel vind ik oké als het een aantal jaar ergens vaststaat? Dat soort tools hebben we allemaal moeten ontwikkelen en denk ik heel goed om iedereen daarin goed te begeleiden.
Jeroen: Maar daarmee is bij mij nog wel de vraag die bij mij steeds opkomt, is dan van: dat is best nog wel ingewikkeld. Kijk, ik ben oud-bankier, ik kan er wel, denk ik, wel redelijk in meekomen, ik snap het wel. In ieder geval op hoofdlijnen. Maar als ik gewoon iemand ben die normaal zijn geld op de spaarrekening zet, is dit nog best wel een grote stap om te maken.
Zijn er dan niet manieren, in fondsen bijvoorbeeld of zo, dat je zegt: nou ja, je hoeft alleen maar in dat fonds te storten en wij spreiden het over al jullie platformen, nog meer, of hebben jullie eigen fondsen? Met andere woorden, kan het nog makkelijker gemaakt worden? Want wat jij vertelt lijkt mij superaantrekkelijk.
Ik heb nu al zin om vanavond te gaan kijken bij jullie en overal te investeren, maar dat betekent niet dat dat voor iedereen geldt.
Bauke: Nee, zeker. Dus volgens mij hebben jullie bijna een fonds. Wij hebben een soort Auto-Invest-propositie, zo heet dat. Dus het is… Je kan zelf aangeven wat voor soort rendement, looptijd, je allemaal interessant vindt of niet. En dan doen wij het werk voor jou. Dus wij spreiden het over de criteria die je zelf instelt. En een fonds is een nog meer geautomatiseerde versie ervan.
Sjan: Kijk, het nadeel voor de kleine spaarder van een fonds is dat je minimaal 100.000 euro moet inleggen. En dus, wij hebben inderdaad fondsen. Dat is ook succesvol. Dus we hebben best wel grote bedragen ook in fondsen zitten en dat is uiteindelijk ook heel fijn voor ondernemers.
Want dan weet men van: nou, ik heb dit bedrag aan financiering nodig, dat bedrag staat in jullie fondsen klaar. Dus dat heb ik sowieso al. En dan hebben we het platform nog, maar dat is per vandaag niet geschikt voor de kleine spaarder die een deel van zijn gelden daarvoor wil gebruiken. [Verwijzing terugluisteren.]
We hebben inderdaad ook een soortgelijke module waarbij ook kleine spaarders, bij wijze van spreken voor 1.000 euro, kunnen aangeven: als het aan deze categorieën voldoet, dan schrijft men altijd in. Dan krijgt de investeerder alsnog een bevestigingsmail.
Die moet vóór een bepaalde deadline klikken dat hij het ermee eens is, dat hij definitief mee wil doen. Klikt hij daar niet op, dan valt hij eruit voordat de propositie openstaat. Dus zit de investeerder uiteindelijk alsnog niet in die propositie.
Bevestigt hij, dan wordt hij toegevoegd en doet hij inderdaad automatisch mee. Ja, waar kijken investeerders dan vaak naar die niet een bancaire achtergrond hebben, zoals wij? Dat is vaak toch een risicoklasse, een stukje dekking, en het rendement wat men voor ogen heeft, dat ze toch minimaal op elke propositie zouden willen behalen.
Jeroen: Mooi. En als we nu even de switch maken, we zijn nu heel veel over de investeerderskant, maar uiteindelijk wordt het uitgeleend aan bedrijven. Wat kan het uiteindelijk betekenen, als ik jou even eerst aankijk, Laure, voor bedrijven dat jullie dit doen?
Met andere woorden, komen ze anders gewoon niet aan deze leningen? Of komen ze er wel aan, maar via hele andere wegen?
Laure: Ik denk eigenlijk, wat het voornaamste verschil is nu, dat dat vaak snelheid is. Je ziet toch steeds vaker dat een lening vrij snel geregeld moet zijn. Op het moment dat je dat bij een bank onder wil brengen, dan gaan daar weken overheen voordat je weer een stapje verder bent en het volgende wordt uitgevraagd.
Dan zijn de lijnen bij ons korter en ligt de snelheid hoger, waardoor er in die zin ook meer mogelijk is.
Jeroen: Dus snelheid is het belangrijkste. Vinden jullie ook snelheid het belangrijkste?
Sjan: Snelheid is enorm van belang. Wat je ook merkt, is dat banken heel kieskeurig zijn geworden. Wij zien de banken nog steeds als onze beste vrienden, want we werken daar heel veel mee samen.
Uiteindelijk hebben ze ook soms bepaalde sectoren die gewoon op rood staan. Waarbij dan misschien een commercieel team van de bank zegt: ik wil het wel doen, maar momenteel mogen we in die sector niet verder investeren. We hebben weleens een onderneming gehad, die had een autobedrijf.
Dat is gewoon moeilijk om dat gefinancierd te krijgen, terwijl het volledig vastgoedgedekt was. Dat zijn dan ook proposities die wij pakken.
Jeroen: Dat zijn ook daadwerkelijke financieringen die anders gewoon niet gedaan zouden zijn. En een deel is gewoon omdat men snelheid bij jullie heeft die ze anders niet kunnen krijgen.
Sjan: Klopt.
Jeroen: Want de banken zeggen ook vaak: we kunnen ook binnen 48 uur een beslissing hebben.
Sjan: Dat is niet onze ervaring.
Jeroen: Oké. Bij jullie is het natuurlijk helemaal anders. Het gaat uiteindelijk naar die fondsen in die andere landen die het vervolgens weer uitlenen, toch?
Bauke: Ja, en als je dan kijkt naar die eindleningnemers, dat kan gaan… Bijvoorbeeld in Mexico hebben we nu een project, Avanza Sólido. Dat zijn vrouwen die voor het eerst een bedrijf starten en die dan in een groep een lening aangaan.
En die lenen dan 100, 200, 300 dollar per persoon. En dat zijn mensen met een niet-gedocumenteerd inkomen, die afhankelijk zijn van de man of proberen zelf het rond te breien. En die voor het eerst überhaupt toegang hebben tot kapitaal. Dankzij de partijen waarmee ze samenwerken.
Jeroen: Want jullie lenen uiteindelijk uit aan die partijen, toch? Jullie kredietnemers zijn die partijen, niet de achterliggende die je net beschreef.
Bauke: Klopt.
Jeroen: De kredietwaardigheid van die tussenpartij, noem ik het maar even, die is voor jullie cruciaal?
Bauke: Dat is degene die wij beoordelen. Waar wij onze hele kredietwaardigheid, maar ook de impactscreening op doen. Of wij het vertrouwen hebben en of we daarin willen investeren. Ja, zeker.
Jeroen: Vastgoed. Wil ik het gaandeweg even kort met jullie over hebben. Wie doet hier allemaal vastgoed?
Laure: Wij sowieso.
Jeroen: Jullie allebei in ieder geval? Vertel. Is dat een markt waar hetzelfde verhaal opgaat als wat we net bespraken? Namelijk, jullie doen dat, maar de banken doen het ook. Zijn jullie in concurrentie? Moet je het hebben van snelheid? Of zijn er andere redenen waarom mensen die vastgoed willen financieren naar jullie toe komen?
Laure: Ik denk dat het inderdaad overeenkomt met wat we net hebben besproken. Ik denk ook dat het zo is dat wij soms iets financieren wat er bij de bank misschien niet doorheen was gekomen. Dat de beoordelingscriteria toch net iets anders zijn op sommige vlakken. Maar snelheid is wel een van de belangrijkste dingen.
Jeroen: Hebben we het over vastgoed voor eigen gebruik? Of gaat het hier over vastgoed als beleggingsobject?
Laure: Vastgoed meer als beleggingsobject. In ieder geval niet voor eigen bewoning.
Jeroen: Eigen gebruik voor een bedrijf bijvoorbeeld. Dat doen jullie niet? Vooral voor de belegging?
Laure: Klopt.
Sjan: Ik denk zelf in aansluiting op… Dus heel herkenbaar allereerst. Wij zien ook dat de vastgoedmarkt aan de non-bancaire kant gewoon enorm groeiende is.
Ook daarin zijn banken natuurlijk kieskeurig. Er is natuurlijk ook een bank geweest die een tijd dicht is geweest. Dat heeft ook voor enorme herfinancieringen richting de non-bancaire markt gezorgd.
We hebben zelf begin dit jaar een participatie genomen in een vastgoedfinancier, Casarion. Waarbij we ook zien dat de volumes behoorlijk toenemen.
Dus ik denk, in aanvulling op snelheid, is het denk ik ook uiteindelijk de financiering die ze kunnen ophalen. Dus even een makkelijk voorbeeld. De bank wil misschien 1 miljoen doen en de non-bancaire financier kan 1,2 miljoen doen. En daarmee kan de ondernemer toch net beter uit de voeten.
En flexibiliteit in de structuur. En die horen we ook vaak terug. Bijvoorbeeld een wat lagere aflossing. En op die manier net wat meer ademruimte houden.
Jeroen: Maar kunnen jullie uiteindelijk iets meer maatwerk leveren dan? Is dat wat ik een beetje hoor, in mijn eigen woorden?
Sjan: Absoluut. Meer maatwerk. Vooral luisteren. En nogmaals, wel allemaal vanuit het kader: past het ook echt? Dus wij krijgen ook met regelmaat, maar dat zal denk ik voor ons allemaal gelden, proposities die bij ons worden neergelegd waarvan we denken van: ja, maar ook met maatwerk gaan we hier niet komen, want dit past niet. Maar waar het wel past, kunnen we inderdaad veel maatwerk bieden.
Jeroen: Helder. Ik ben benieuwd, als we nou even uitzoomen. We hebben het natuurlijk veel over jullie platformen gehad. Maar even helemaal uitzoomen: hoe groot of klein is deze markt nu?
En dan gooien we natuurlijk alles op één hoop. We hebben partijen zoals jullie die in hele andere landen impact hebben. Partijen die in het vastgoed zitten. Maar waar hebben we het eigenlijk over? Is dit nou alles bij elkaar echt een vitaal onderdeel geworden van de Nederlandse financiële infrastructuur? Of is het toch nog een soort van fringe-deel van het geheel? Het is maar hoe je ernaar kijkt, waarschijnlijk.
Sjan: Ik heb het exacte cijfer niet, maar ik begreep dat inmiddels, wat de optelling is geweest, dat het aan de crowdfinancekant 3 miljard is.
Jeroen: Per jaar? Heb je dan in totaal wat er nieuw gefinancierd wordt?
Sjan: Dat is wat er in totaal uitstaat.
Bauke: In Nederland alleen.
Sjan: In Nederland alleen.
Bauke: Dus jullie tellen al niet mee. Wij zitten er al niet in. Kan je nagaan.
Sjan: Vorig jaar was het 2,3. Vorig jaar was het 2,3. En als ik dan zelf in onze portefeuille kijk naar welk deel is nou echt crowdfinance, wat we dus inderdaad gefinancierd hebben via het platform met kleine investeerders, versus wat we uit de fondsen financieren, wat we uiteindelijk bij andere non-bancaire financiers buiten crowdfinance om financieren. Dan hebben wij natuurlijk nog onze twee private-equityteams voor bedrijven en voor het vastgoedparticipatiefonds. Dan is denk ik die totale non-bancaire markt… Ik durf er geen cijfer op te plakken, maar hij is behoorlijk groot.
Jeroen: Het ligt trouwens wel mee. Ik zit ondertussen even snel een beetje te googelen. Ik weet niet precies de bron. De Ondernemer. De banken hebben iets van 110 miljard uitstaan.
Don’t quote me. Ik heb hier geen research naar gedaan. Maar laat het een ballparknummer zijn. Dan zitten jullie dus op 3 procent of zo. Noem maar wat.
Bauke: Als dat bankencijfer over Nederland gaat, dan klopt dat wel.
Jeroen: Dat lijkt me wel. Dat klinkt mij redelijk logisch in de oren. Maar ik weet niet, ik zou het dus moeten checken. Maar het is dus wel een belangrijk onderdeel. Maar het kan dus, als je er even vanuit gaat dat mijn cijfers een beetje kloppen, die ik snel bij elkaar haal, dan kan het zijn dat dit dus nog enorm veel groter kan worden.
Bauke: Net werd er genoemd, de laatste was 2,3 miljard. Dus in één jaar van 2,3 naar 3,3 miljard uitstaand in Nederland. Dat is een flinke groei.
Je vroeg net: vinden mensen het dan niet spannend? En is het niet een grote stap? Inmiddels zijn er een half miljoen, dus 500.000 particuliere investeerders die via een van onze crowdfinanceplatforms in Nederland actief zijn. Dus het is een behoorlijk aantal mensen die ons al weten te vinden. Dus in die zin is het ook best een significante markt.
Sjan: Waar momenteel natuurlijk veel over gesproken wordt, dat ligt voor, om uiteindelijk… Crowdfinance onder de vergunning mag momenteel in Nederland tot 5 miljoen. Met kleine spaarders. En er wordt over gesproken of dat naar de toekomst toe verhoogd zou kunnen worden naar 12 miljoen.
En dat zou die markt natuurlijk ook nog weer behoorlijk vergroten. Absoluut. Want ik denk dat het met name ook de kans geeft, ook voor de kleine spaarder, om toch ook vaker mee te doen met grotere vragen.
Jeroen: Want waarom is het relevant dat daar een cap op zit?
Sjan: Bijvoorbeeld, meerdere keren per jaar hebben we ondernemers die met een bepaalde financieringsvraag zijn gekomen. Bij wijze van spreken in februari. Hebben dat in juni weer kunnen aflossen en zouden eigenlijk heel graag na de zomer, wanneer ze weer een piek hebben in een seizoen, zouden ze dat weer opnieuw willen aantrekken. En dan zegt de huidige vergunning: dat kan niet, want het mag maximaal 5 miljoen per jaar, ook als je het dan hebt afgelost.
Jeroen: Het wordt er dan niet risicovoller van, of wel? Want de individuele investeerder, die zit er toch niet meer in dan. Ik snap die cap… Probeer mij die cap eens uit te leggen. Of ben ik nu mede aan het lobbyen voor jullie?
Sjan: Exact. Ik denk dat het ervoor zorgt dat de markt uiteindelijk voor spaarders op een bepaald niveau beteugeld is. Maar inderdaad, op het moment dat de ondernemer het alweer afgelost heeft, het staat niet meer uit.
Jeroen: Het gaat vooral om hoeveel je in één lening stopt. Dat is risicovol. Als er een lening wordt gevraagd van een ton en jij doet als één enkele investeerder 90k, dan is het problematisch.
Sjan: Daar kijken wij zelf naar. Dat is inderdaad geen onderdeel van die vergunning. Dat wordt wel actief afgesproken.
Ik denk dat het de mogelijkheid geeft voor de kleinere spaarders om vaker mee te doen op grotere proposities. Wat we aan de achterkant doen, is dat we die volledig invullen met grote investeerders vanaf een ton. Dat betekent automatisch dat een bepaalde doelgroep die daar wellicht interesse voor had gehad, dat die daar niet mee kan participeren.
Jeroen: Ik heb het even opgezocht. Er komt ondertussen een betrouwbare bron, De Nederlandsche Bank. Eind 2024. Daar komen ze in ’25 mee naar buiten. Een beetje oud.
122 miljard. Niet-bancair en bancair bij elkaar opgeteld. Dan weet u ongeveer wat de size is van jullie markt, alhoewel die heel divers is.
Tot slot, een paar eindvragen. Hebben jullie nog wensen? De cap mag omhoog of eraf. Zijn er nog andere wensen? Voor wie dan ook. Voor Den Haag, voor toezichthouders, voor spaarders. Hebben jullie bepaalde wensen?
Bauke: Nou ja, wat je zei van spaarders. Ik hoop dat veel mensen zich steeds comfortabeler voelen om het in ieder geval te proberen. Iets horen van een kennis is één ding, maar de kleinste stap is het gewoon proberen met een bedrag dat je kan missen. En dan ervaar je ook: hoe complex is het eigenlijk? Voel ik er iets bij? Vind ik het leuk of niet? Wat stiekem ook best belangrijk is.
En dan kun je op basis daarvan actie ondernemen en leer je het ook beter kennen. Het hoeft ook niet een soort van all or nothing te zijn. Ik moet nu een perfect investeringsbeleid voor mijn spaargeld. En welk deel dan? Dat hoeft helemaal niet.
Het kan gewoon heel geleidelijk gaan. Bij ons kun je al vanaf 10 euro meedoen. Zo kun je langzamerhand, stapje voor stapje, ontdekken of het iets voor je is. Ik hoop dat steeds meer mensen ook dat durven proeven. Nu kijk ik mijn ouders een beetje met schuine ogen aan. Want ook voor hen is het nog relevant.
Jeroen: Doen ze ook mee bij jou?
Bauke: Nog niet. Het is een gemiddeld besluitvormingsproces. Bij ons is het vrij lang. Ik denk twee, drie maanden. Maar ik ga mijn best doen.
Jeroen: Als ze eenmaal om zijn, dan zijn ze ook echt om. Nog andere wensen vanuit jullie kant?
Sjan: Nee, niet. Ik denk in algemene zin, we werken natuurlijk in de financiële sector met geld van anderen. Daar zit veel regelgeving omheen. En dat verwelkomen wij eigenlijk ook.
Dus wij zijn daar helemaal niet op tegen. Ik denk dat ons voornaamste punt inderdaad is het verhogen van de grens, waardoor je binnen alle regelgeving en alle zorgvuldigheid die we te betrachten hebben, dat we uiteindelijk er wel voor kunnen zorgen dat ook de kleinere spaarders altijd mee kunnen doen.
Laure: Wij zijn ook niet de enige. We zijn niet tegen de regelgeving in die zin. Maar nu ook bij onboarding en zo moet er echt wel het een en ander gebeuren. Je moet je informatie verschaffen, de investeerders informatie geven. Wij werken dan met een schijvensysteem in het vastgoed. Dus tot welke LTV wil jij investeren?
Jeroen: Loan-to-value.
Laure: Waar zet je je geld in weg? En voor welk rentepercentage? En ik heb weleens het idee dat juist doordat je alles zo goed probeert in te richten en doordat die regelgeving er is, ook ter bescherming van de investeerder, dat het afschrikt. Want ik hoor heel regelmatig terug: waarom moet dat dan? En hoe werkt dat dan?
Vanuit mij zou de boodschap zijn: dat is juist om het ook goed te doen voor jou en voor de groep investeerders, voor de mensen die hun geld weg willen zetten. En bij ons kan het vanaf 250 euro. Dus niet vanaf 10, maar zeker een lagere instapdrempel.
Jeroen: Ik heb er nog maar één vraag. Hebben we iets gemist? Of was er iets wat ik echt wilde delen in deze podcast? Dan is dit het moment. Ik zou even zo een rondje maken. Ik praat nog even door, dan kunnen jullie even nadenken. Maar wat ik vooral belangrijk vind, even uitzoomend naar de markt, zijn er nog dingen waarvan je zegt: dat is belangrijk voor die crowdfinanceweek, voor jullie als branche, om nog te delen? Mag ook iets zijn over je eigen platform, liefst iets breder dan dat. Zijn er nog dingen die niet ter tafel zijn gekomen, die hadden we wel moeten bespreken?
Sjan: Wat mij betreft niet zozeer dat het niet ter tafel is gebracht, maar mijn punt is weer terug… Misschien dat als afsluiter, en nogmaals benadrukken dat er heel veel verschillende soorten smaken aanwezig zijn. Zoals Bauke ook aangeeft, dat het besluitvormingsproces misschien wat langer duurt. Maar vooral ook eens goed kijken: wil ik het gaan doen? Welk geld zou ik tijdelijk kunnen missen? Wil ik daarvoor gebruiken? Wat past dan ook bij me?
En je daar goed in verdiepen, omdat er uiteindelijk echt van links en rechts zoveel verschillende smaken aanwezig zijn, ook al in Nederland, Europees, dat er uiteindelijk altijd wel iets zou moeten passen. Maar dat het dus ook heel belangrijk is dat je daar wel de tijd voor neemt, om juist te voorkomen dat uiteindelijk geld wordt ingezet bij een propositie die achteraf voor die investeerder toch echt niet paste. Bijvoorbeeld qua looptijd.
Dus op het moment dat het geld is wat toch over een jaar nodig is voor een ander doel, dan is dat niet de beste manier om daarmee om te gaan, om het in een illiquide financiering uit te lenen. Want daar zitten risico’s bij. En daar in ieder geval goed over nadenken: wat past echt bij me? Wat is daar ook een reëel rendement bij? En daar dan eerst een stap mee zetten.
Jeroen: Jullie doen in ieder geval leningen, dus het idee is dat het geld terugkomt. Echt crowd equity finance. Dus equity gaat financieren, dat is natuurlijk nog risicovoller. Bij jullie komt het grootste gedeelte altijd terug.
Sjan: Het komt altijd terug [formulering terugluisteren]. Maar ook wij maken regelmatig mee dat op de dag van de aflossing, daar wordt naartoe gewerkt, de notaris is ziek. Het duurt twee weken langer. Het is geen deposito.
Jeroen: Geen spaargeld. Voor jullie twee nog iets? Een nabrander of iets wat we gemist hebben?
Laure: Het is geen deposito, dat is natuurlijk zo. Maar wat ik ook mooi vind om te benoemen: op het moment dat je besluit om te gaan investeren, je hebt je daarop ingelezen, je kent die risico’s, dan kan je investeren om bij te dragen aan maatschappelijke belangen.
Er zijn zoveel smaken eigenlijk, waardoor je ook de economie in die zin weer helpt en goed doet. Dat vind ik ook altijd wel een mooie om bij stil te staan.
Bauke: Mooie toevoeging. Of als je zonne-energie belangrijk vindt, of andere bepaalde bedrijven, in Nederland. Of je komt veel in Duitsland, in een bepaald gebied, en je vindt het daar mooi. Of in ons geval in Maleisië of in Oeganda.
Dat zijn dingen waar je affiniteit mee hebt en waar je dan ook concrete actie aan kan verbinden. Dat is een heel ander gevoel dan dat het in een soort van zwarte doos is, waar je niet zo goed weet wat er eigenlijk mee gebeurt. En het staat gewoon. En dat is wel echt een belangrijk verschil.
Jeroen: Leuk. Ik voel veel energie en passie bij jullie. Dat vind ik ook altijd heel mooi om te zien, hoe jullie erin zitten. En inderdaad interessant om jullie markt te volgen, hoe groot dit kan worden. Wie zal het zeggen. In ieder geval harde groei.
Laure Sonnevelt van SamenInGeld, Sjan Tielemans van NLInvesteert en Bauke Buikstra van Lendahand, heel erg veel dank voor jullie tijd.
Ik heb het boek van Leaders in Finance hier. Ik heb ’m meegenomen als minibedankje voor alle tijd die jullie gestoken hebben in Leaders in Finance. Ook fijn dat jullie hier naartoe wilden komen.
En ik ga het volgen. En we lanceren deze podcast, als luisteraars dit horen, tijdens de Week van de Crowdfinance. Dus daar zou ik iedereen toe oproepen om naar te luisteren. En dat is 9 tot en met 13 november. Dank jullie wel.
Laure: Leuk, dank je wel.
Voice-over: Dit was Leaders in Finance. We hopen dat je deze aflevering met veel plezier hebt beluisterd. We stellen je feedback erg op prijs. Wat houdt je bezig? En over wie wil je meer horen? Laat het ons weten via een review, op onze socialmediakanalen of gewoon direct via een e-mail. We kunnen het erg waarderen als je dat doet.
Tot slot danken we onze partners voor hun steun. Dat zijn EY, Mogelijk Vastgoedfinancieringen, Duna, Mastercard en Lepaya. Benieuwd wat we nog meer allemaal doen? Volg ons of kijk op leadersinfinance.nl. Tot de volgende Leaders in Finance. En bedankt voor het luisteren.