Zoeken
Zoeken
Samenvatting
Pensioen Event 2026
Wil je erbij zijn bij het evenement van volgend jaar?
Meld je aan voor onze wachtlijst en blijf op de hoogte .
We nemen slechts twee keer per jaar contact met je op met belangrijke updates.
Meer dan honderd mensen van vijftig verschillende organisaties kwamen bijeen voor het Leaders in Finance Pensioen Event, in het teken van de drie D’s: deelnemers, duurzaamheid en data & AI. De ochtend stond onvermijdelijk vooral in het teken van de Wet toekomst pensioenen (WTP), maar bood ook een internationaal en historisch perspectief op wat een “pensioen” eigenlijk is, en sloot af met een scherp gesprek over hoe de deelnemer door dit alles heen wordt meegenomen.
Dit document is een samenvatting van de toespraken, interviews, panels en cases van het evenement. Het is geen letterlijke transcriptie, maar een geparafraseerde weergave van de belangrijkste punten. Het is opgesteld en gepubliceerd door Leaders in Finance. Let op: deze samenvatting is met behulp van AI-tools gemaakt. Ondanks de zorg die is besteed aan de nauwkeurigheid, kan de inhoud fouten of omissies bevatten. Neem voor volledige duidelijkheid of specifieke details gerust contact met ons op.
Belangrijkste inzichten
- De WTP overheerst het denken van de sector volledig, maar de grootste risico’s liggen niet bij de fondsen. Terwijl de fondsenkant redelijk op schema ligt (ruim de helft van de deelnemers is inmiddels overgegaan), loopt de kant van de verzekerde regelingen ernstig achter doordat vooral kleine werkgevers de transitie uitstellen, met reëel risico op het missen van de deadline van 1 januari 2028.
- Nederland heeft een unieke “pensioenidentiteit” die door de WTP fundamenteel verschuift. Historisch en internationaal vergelijkend onderzoek laat zien dat er niet zoiets bestaat als één universeel juist pensioenstelsel: Nederland schuift met de WTP op van pensioen als sociale verzekering en ingezetenschap naar pensioen als individueel eigendom.
- Begrijpelijke communicatie is geen wettelijke checklist, maar continue toetsing bij de deelnemer. Zowel de toezichthouder als de uitvoerder benadrukten dat de WTP bewust met open normen werkt: het is aan de sector zelf om communicatie te testen, te laden en aan te passen op basis van hoe deelnemers de informatie daadwerkelijk ervaren.
- De sector zelf verwacht dat AI binnen vijf jaar een grotere impact heeft dan de WTP. Een meerderheid van de zaal gaf in een spontane peiling aan dat kunstmatige intelligentie de komende jaren een grotere invloed op de pensioenuitvoering zal hebben dan de huidige, alles overheersende wetswijziging.
- Realistische verwachtingen scheppen is net zo belangrijk als goed nieuws communiceren. Meerdere sprekers waarschuwden dat communicatie die nu goed aanvoelt, ook moet standhouden op het moment dat beurzen dalen en deelnemers in een premieregeling voor het eerst echt risico voelen.
Opening – Irene Rompa (dagvoorzitter)
Irene, dagvoorzitter van de ochtend, verwelkomde de zaal en deelde inzichten uit gesprekken die zij in de aanloop naar het evenement had gevoerd. Op de vraag wat op dit moment top of mind is, kwam vrijwel iedereen met hetzelfde antwoord: de WTP. Ze schetste hoe de Nederlandse pensioenidentiteit, sociaal, gebouwd op solidariteit met een sterke AOW-buffer, door velen als onder druk ervaren wordt, en hoe de sector worstelt met het momentum om de regelingen ook echt te vereenvoudigen. Via een reeks stellingen met groene en rode kaartjes bleek de zaal verdeeld over de vraag of de WTP het stelsel begrijpelijker heeft gemaakt, maar een duidelijke meerderheid was het erover eens dat AI binnen vijf jaar een grotere impact zal hebben op de pensioenuitvoering dan de WTP zelf. Op de stelling dat we vandaag nooit meer voor een collectief stelsel zouden kiezen, klonk juist weerstand: de collectieve gedachte werd door meerdere aanwezigen nog steeds gezien als passend bij de Nederlandse, solidaire inslag.
Toespraak – Fieke van der Lecq
Fieke van der Lecq, regeringscommissaris transitie pensioenen, legde uit dat zij sinds 1 januari 2024 geen toezicht, maar overzicht houdt op de pensioentransitie, in een onafhankelijke rol waarin ze twee keer per jaar regulier advies uitbrengt aan de minister en in uitzonderlijke gevallen ongevraagd kan adviseren. Ze schetste een tweedeling: aan de fondsenkant gaat het per medio 2026 relatief goed, met 54% van de deelnemers al overgegaan en de resterende grote fondsen (waaronder ABP en de detailhandel) gepland voor begin 2027, al blijft het spannend voor fondsen die pas op de valreep, op 1 januari 2028 zelf, moeten invaren zonder enige speling. Aan de kant van de verzekerde regelingen is de situatie veel zorgelijker: naar schatting 60% moet nog worden omgezet, vooral bij kleine werkgevers (gemiddeld vijf werknemers) die de transitie stelselmatig uitstellen, met als risico dat de Belastingdienst na 1 januari 2028 met werknemers kan gaan afrekenen als de regeling dan nog niet is aangepast. Ze wees op instrumenten om dit uitstelgedrag te doorbreken, zoals overheidsvouchers voor adviescosten (die snel waren uitgeput), voorlichtingscampagnes en de aankondiging dat de minister voortaan kwartaalcijfers wil zien over de voortgang. Voor de deelnemer benadrukte ze dat uitstel niet gratis is: mensen die van baan wisselen tussen het oude en het nieuwe stelsel kunnen compensatiemomenten missen, wat de arbeidsmarkt onnodig op slot kan zetten. Haar boodschap aan het einde was onomwonden: de deadline van 1 januari 2028 moet niet worden verschoven, en “deze verbouwing gaat lukken.”
Toespraak – Yves Stevens
Yves Stevens, hoogleraar pensioenrecht, KU Leuven, bood als Belgische buitenstaander een historisch en internationaal perspectief op de WTP. Zijn kernboodschap: het beste pensioenstelsel bestaat niet, want landen hebben door de eeuwen heen wezenlijk verschillende “pensioenidentiteiten” opgebouwd, van pensioen als eigendom bij de Romeinen, via pensioen als verzekering tegen inkomensverlies in de vroege koopvaardij en Napoleons onderscheid tussen burgerlijk pensioen en ambtelijke “retraite”, tot het ingezetenschapspensioen (zoals de Nederlandse AOW) en de individuele pensioenrekeningen die sinds de jaren zeventig en tachtig vanuit de Verenigde Staten opkwamen. Hij liet zien dat Nederland traditioneel pensioen vooral ziet als sociale verzekering en ingezetenschap, terwijl Frankrijk het overwegend ziet als verdiende rust en Duitsland meer als sociale bijstand, wat verklaart waarom internationale vergelijkingen zoals de Mercer Index buiten Nederland, Australië en de VS weinig weerklank vinden. Volgens hem verschuift de WTP de Nederlandse pensioenidentiteit fundamenteel richting pensioen als eigendom en individuele verzekering, via vijf onderliggende bewegingen: de overgang van defined benefit naar defined contribution (elders vooral boekhoudkundig gedreven, in Nederland vooral risicogedreven), het internationaal unieke fenomeen van “invaren” (waarbij hij, in tegenstelling tot sommige collega’s, geen fundamenteel eigendomsrechtelijk probleem ziet, mede dankzij de opvallend goede Nederlandse datakwaliteit), de introductie van bedrag ineens (wat volgens hem de identiteit verder richting eigendom duwt en in andere landen samenhangt met de belangen van verzekeraars bij lagere solvabiliteitseisen), en het gelijktrekken van de fiscale behandeling van de tweede en derde pijler, wat hij vergeleek met Polen, waar de tweede pijler binnen vier jaar na een vergelijkbare stap vrijwel volledig leegliep.
Duo-Interview – Mariëlle Lichtenberg & Anne de Groot
Gemodereerd door Hildegard Elgersma, WTP-consulting leader en sectorleider pensioenen, EY, gingen Mariëlle Lichtenberg, CEO van Blue Sky Group (voorheen actief in de groepsdirectie van Rabobank) en Anne de Groot, programmadirecteur pensioentransitie bij de AFM, in gesprek over de rol van de deelnemer in en na de transitie. Marielle deelde haar eerste indrukken na vijf maanden in de sector: een megatransitie die het verandervermogen flink op de proef stelt, een sector vol “leuke en slimme mensen” waar onderlinge samenwerking soms nog kan verbeteren, en een keten die in haar ogen groot, complex en duur is. Anne blikte terug op twee jaar vooruitgang: zes miljoen deelnemers zitten inmiddels in het nieuwe stelsel, en ook de AFM heeft als toezichthouder een leercurve doorgemaakt, van vooral achteraf controleren naar vooraf meedenken over deelnemerscommunicatie. Beiden bespraken de spanning tussen persoonlijke aandacht (bij Blue Sky Group krijgt elke beller direct een mens aan de lijn) en de noodzaak om dat schaalbaar en betaalbaar te houden via digitalisering. Anne benadrukte dat de WTP bewust met open normen werkt: de wet schrijft niet voor hoe begrijpelijk communicatie moet zijn, maar het is aan uitvoerders om dat zelf te toetsen, te laden en te testen bij deelnemers, iets waarin ze de afgelopen twee jaar echte verbetering heeft gezien, onder meer in transitieoverzichten die beter aansluiten op specifieke leeftijdscohorten. Op het punt van verwachtingen waarschuwde ze expliciet dat communicatie ook moet standhouden wanneer het slechter gaat: het feit dat een fonds nu weinig telefoontjes krijgt na een transitieoverzicht, zegt weinig over hoe deelnemers zullen reageren als de beurzen dalen en het risico van de premieregeling voor het eerst voelbaar wordt. Als afsluitende adviezen aan de sector noemde Marielle het optimaliseren van de deelnemersreis, sneller en meer agile werken zoals in de bankensector, en het beter benutten van data (pensioenfondsen bewaren vaak zestig jaar aan deelnemersdata, tegenover zeven jaar bij banken), terwijl Anne aanraadde om actuarissen, juristen en communicatie-experts al vanaf het ontwerp van een regeling gezamenlijk te laten meedenken over de uitlegbaarheid, en om communicatie ook uit te werken voor negatieve scenario’s, niet alleen voor de goede tijden.
Lunch & Networking
Uniting the financial sector by discussing pressing topics and enhancing cooperation. That’s what we love to do at Leaders in Finance. By listening, learning, and connecting with others, we accelerate the sharing of ideas, thus powering (upcoming) leaders and organizations to shape the future of financial services.
Want to explore how we can benefit your organizational goals? We’re happy to meet and discuss opportunities. Each part of the Leaders in Finance Group has its unique approach. Want to explore how we can benefit your organizational goals? We’re happy to meet and discuss opportunities.